6 dk okuma
Bu sayfada
TL;DR
- EOS’un ICO’su Haziran 2017–Haziran 2018 arasında sürdü; 900 milyon token satıldı ve yaklaşık 4,1 milyar dolar toplandı.
- Ana ağ Haziran 2018’de açıldı; token aynı dönemde yaklaşık 22,9 dolarla tarihi zirvesini gördü.
- 2021’de topluluk Block.one’dan koptu, 2022’de kod Antelope adıyla çatallandı, 2024’te Savanna ile 1 saniyelik kesinliğe geçildi.
- 2025’te ağ Vaulta adını aldı ve EOS token’ları 1:1 oranla A’ya dönüştürülmeye başlandı.
Bir bakışta EOS’un dönemleri
EOS’un sekiz yılı aşan geçmişini dört döneme ayırmak mümkün. Her dönem, bugünkü EOS’u anlamak için ayrı bir parça sunuyor: neden bu kadar büyük beklentiyle başladığını, neden bu kadar sert düştüğünü ve neden hâlâ ayakta olduğunu.
| Dönem | Yıllar | Belirleyici olay |
|---|---|---|
| Block.one ve ICO | 2017–2018 | Yaklaşık 4,1 milyar dolarlık token satışı |
| Ana ağ ve hayal kırıklığı | 2018–2021 | SEC cezası, fiyat düşüşü, Larimer’in ayrılığı |
| Topluluk dönemi | 2021–2024 | ENF, Antelope çatallanması, yeni tokenomi |
| Vaulta dönemi | 2025’ten itibaren | Rebrand ve A token’ına geçiş |
2017–2018: Block.one ve dev ICO
EOS’u Block.one adlı şirket geliştirdi. Şirketin kurucuları CEO Brendan Blumer ve Nisan 2017’den itibaren CTO olarak görev yapan yazılımcı Dan Larimer’dı. EOS.IO yazılımının teknik belgesi (whitepaper) 2017’de yayımlandı.
Ardından gelen token satışı, kripto tarihinin en sıra dışı olaylarından biriydi. Satış bir yıl boyunca, Haziran 2017’den Haziran 2018’e kadar sürdü ve toplam 900 milyon EOS satıldı. Toplanan miktar basında genellikle yaklaşık 4,1 milyar dolar olarak verilir. Kalan 100 milyon token, 10 yıl boyunca kademeli olarak serbest bırakılmak üzere Block.one’a ayrıldı.
EOS coin ilk çıkış fiyatı ne kadardı?
Türkiye’de en çok merak edilen sorulardan biri bu. ICO’da fiyat sabit değildi; her gün belirli miktarda token satışa çıkıyor ve fiyat o güne gelen ETH miktarına göre oluşuyordu. Bu yüzden tek bir “ilk fiyat” yok. Kabaca bir ortalama için toplanan tutarı satılan token sayısına bölebiliriz: 4,0–4,2 milyar dolar ÷ 900 milyon token ≈ 4,4–4,7 dolar. Bu bizim hesabımızdır, resmî bir rakam değildir.
ICO devam ederken EOS borsalarda işlem görmeye başladı ve Nisan 2018 sonunda yaklaşık 22,9 dolarla (CoinMarketCap; CoinGecko’ya göre 22,71 dolar) tarihi zirvesine ulaştı.
Kronolojik zaman çizelgesi
Aşağıdaki çizelge EOS’un geçmişindeki en önemli olayları tarih sırasıyla özetliyor. Her maddenin kaynağı sayfanın sonundaki kaynaklar listesinde ve araştırma notlarımızda yer alıyor.
- Haziran 2017ICO başlıyor
Block.one bir yıl sürecek token satışını başlatıyor.
- Nisan 2018Tarihi zirve
EOS yaklaşık 22,9 dolarla en yüksek seviyesini görüyor.
- Haziran 2018Ana ağ açılıyor
İlk blok 8 Haziran 2018 tarihli. Açılış, Qihoo 360’ın bildirdiği bir güvenlik açığı nedeniyle birkaç gün ertelenmişti. Basına göre açılıştan kısa süre sonra ağ birkaç saat dondu.
- Eylül 2019SEC uzlaşması
Block.one, kayıt dışı ICO nedeniyle 24 milyon dolar ceza ödemeyi kabul ediyor.
- Kasım 2019Türkiye’de listeleme
BtcTurk, EOS’u BtcTurk | PRO platformunda listeliyor.
- Ocak 2021Larimer ayrılıyor
Dan Larimer, 31 Aralık 2020 itibarıyla Block.one’dan ayrıldığını açıklıyor; EOS fiyatı sert düşüyor.
- Nisan 2021PowerUp modeli
CPU ve NET kaynakları için stake etme yerine günlük kiralama sistemi PowerUp tamamen devreye giriyor.
- Ağustos 2021EOS Network Foundation kuruluyor
Blok üreticilerinin onayıyla finanse edilen vakıf, ekosistemin koordinasyonunu üstleniyor.
- Aralık 2021Block.one’ın vesting’i durduruluyor
Blok üreticileri multisig ile Block.one’a token aktarımını durduruyor.
- Eylül 2022Antelope çatallanması
21 Eylül’de Leap 3.1 etkinleşiyor; ağ Block.one’a teknik bağımlılığını kesiyor.
- Nisan 2023EOS EVM ve Leap 4.0
Ethereum uyumlu EOS EVM ana ağ betası 14 Nisan’da açılıyor; Leap 4.0 performans güncellemesi yayımlanıyor.
- Temmuz–Ağustos 2023Hukuki cephe
Vakıf, 1 milyar dolarlık yatırım taahhüdü nedeniyle Block.one’a dava açacağını duyuruyor ve topluluğu 22 milyon dolarlık toplu dava uzlaşmasından çekilmeye çağırıyor.
- Mayıs 20242,1 milyar arz tavanı
Blok üreticileri yeni tokenomiyi onaylıyor; planlanan gelecek ihracın yaklaşık %80’i iptal ediliyor.
- Temmuz 2024REX 2.0 ve staking ödülleri
250 milyon token’lık ödül rezervinden dağıtım başlıyor; stake çözme süresi 21 gün oluyor.
- Eylül 2024Spring 1.0 ve Savanna
25 Eylül’deki hard fork ile kesinlik süresi yaklaşık 3 dakikadan yaklaşık 1 saniyeye iniyor.
- Mart 2025Vaulta duyurusu
Ağın Vaulta adını alacağı ve Web3 bankacılığına odaklanacağı açıklanıyor; token kısa sürede yaklaşık %30 yükseliyor.
- Nisan 2025Upland ayrılıyor
EOS’un en büyük dApp’i, 28 Nisan’da EOS üzerindeki zincirini durdurup kendi uygulama zincirine geçiyor.
- Mayıs 2025EOS → A takası
14 Mayıs’ta 1:1 takas başlıyor; Binance, KuCoin, Kraken gibi borsalar takası kullanıcılar adına yapıyor.
- Temmuz 2025World Liberty Financial ortaklığı
WLFI’nin Mayıs’ta yaklaşık 6 milyon dolarlık EOS/A aldığı ve Vaulta ile ortaklık kurduğu duyuruluyor.
- Ekim 2025EOS EVM kapanıyor
EVM katmanının desteği sonlandırılıyor; kullanıcılar XSAT EVM’e yönlendiriliyor.
- Kasım 2025Liderlik değişimi ve Coinbase
Vakfın CEO’su istifasını açıklıyor; Coinbase EOS’u listeden çıkarıyor.
- Haziran 2026Tarihi dip
A token’ı yaklaşık 0,058 dolarla tüm zamanların en düşük seviyesini görüyor.
2018–2021: büyük beklentiden hayal kırıklığına
Ana ağ açıldığında EOS’un önünde parlak bir gelecek çiziliyordu. Ancak açılış sorunsuz geçmedi: Planlanan tarih, bir güvenlik açığı raporu nedeniyle ertelendi ve ağ ilk günlerinde birkaç saatliğine dondu. Basına göre ağın aktive olması için gereken %15 stake eşiği 14 Haziran 2018’de aşıldı; zincir üstü kayıtlarda ise bu eşik için 20 Haziran 2018 tarihi görünüyor.
Sonraki yıllarda üç gelişme EOS’un itibarını sarstı. Birincisi, 2019’daki SEC uzlaşması. İkincisi, Block.one’ın topladığı fonların büyük kısmını EOS ekosistemine yatırmadığı eleştirisi; şirket bu dönemde Voice adlı bir sosyal ağ kurdu ve 2021’de Bullish borsasını başlattı. Üçüncüsü, projenin teknik lideri Dan Larimer’in Ocak 2021’de ayrılması; haberin ardından EOS kısa sürede yaklaşık %20–30 değer kaybetti.
Aynı dönemde ağın kaynak modeli de değişti. Başlangıçta CPU ve NET almak için token stake etmek gerekiyordu; Nisan 2021’de tamamen devreye giren PowerUp modeliyle kaynaklar günlük olarak kiralanmaya başladı. Bu modelin bugünkü işleyişini RAM, CPU ve NET rehberinde anlattık.
2021–2024: topluluk kontrolü ele alıyor
Ağustos 2021’de kurulan EOS Network Foundation (ENF), ağın yönünü Block.one’dan bağımsız biçimde belirlemeye başladı. Vakıf, blok üreticilerinin onayladığı zincir üstü fonlarla finanse edildi.
Aralık 2021’de blok üreticileri Block.one’a ayrılan token’ların vesting’ini durdurdu. 2022’de topluluk, EOSIO kodunu çatallayarak Antelope adını verdiği yeni bir protokol geliştirdi; ilk düğüm yazılımı Leap 3.1, 21 Eylül 2022’de EOS’ta etkinleşti. Antelope koalisyonunda EOS’un yanında Telos, WAX ve UX Network de yer aldı. Bu teknik bağımsızlık sürecini Antelope ve EOSIO sayfasında ayrıntılı anlattık.
2023 ve 2024 yılları teknik yeniliklerle geçti: Nisan 2023’te EOS EVM açıldı, 2024’te arz 2,1 milyarla sınırlandı, staking ödülleri REX 2.0 ile yeniden tasarlandı ve Eylül 2024’te Savanna konsensüsüne geçildi. Tokenomi reformunun ayrıntıları EOS arz ve tokenomi sayfasında.
Geçmişi öğrendiniz, ilk adımı atmaya hazır mısınız?
Kripto paralarla tanışmak için düzenlemeye tabi bir platformda ücretsiz hesap açabilir, küçük bir tutarla ilk kripto varlığınızı alabilirsiniz.
Lisanslı ve düzenlemeye tabi platform · 2013’ten beri hizmette
2025 ve sonrası: Vaulta dönemi
18 Mart 2025’te EOS Network, Vaulta adını alacağını duyurdu. Yeni marka, ağı “Web3 bankacılığı ve açık finans için bir işletim sistemi” olarak tanımlıyor. Bu dönemin önemli adımları şunlar oldu:
- Token takası: 14 Mayıs 2025’te EOS’tan A token’ına 1:1 takas başladı. İlk dört ay takas iki yönlüydü; EOS → A yönü için son tarih yok. Adım adım rehber: EOS → A takası.
- Vakfın yeni adı: EOS Network Foundation artık Vaulta Foundation olarak anılıyor.
- Ortaklıklar ve ürünler: Bitcoin odaklı exSat katmanı, kurumsal hazine platformu Omnitrove ve World Liberty Financial ile duyurulan iş birliği bu dönemin öne çıkan başlıkları.
- Kayıplar: EOS EVM Ekim 2025’te kapatıldı, Upland ayrıldı, Coinbase EOS’u listeden çıkardı ve A token’ı Haziran 2026’da tarihi dip seviyesini gördü.
Yol haritası: önümüzde neler var?
EOS’un yol haritası hakkında konuşurken kesinleşmiş adımları vizyon cümlelerinden ayırmak gerekiyor.
Kesinleşmiş olanlar
- Yarılanma: Zincirdeki takvime göre sürekli enflasyon oranı 1 Haziran 2028’de yaklaşık %3,617’den %1,809’a inecek ve sonraki her dört yılda yeniden yarılanacak.
- Staking rezervi: 250 milyonluk ödül rezervi dört yıllık yarılanmayla dağıtılmaya devam edecek.
- Yazılım: Spring yazılımının 1.x sürümleri yayımlandı; Spring 2.0’ın geliştirme sürümleri Temmuz 2025’ten beri GitHub’da.
Vizyon olarak açıklananlar
Vaulta dört stratejik alan açıkladı: Bitcoin getirisi ve saklama odaklı varlık yönetimi, tüketici ödemeleri, gerçek dünya varlıklarının tokenizasyonu ve sigorta. Bu alanların her biri için iş ortakları isimlendirildi; ancak somut zaman çizelgeleri ve ölçülebilir hedefler kamuya açık birincil kaynaklarda bulunmuyor. Bu yüzden bu başlıkları kesin bir plan değil, niyet beyanı olarak okumanızı öneririz. Fiyat üzerindeki olası etkileri senaryo bazında EOS fiyat tahmini sayfasında tartıştık.
EOS tarihinden çıkarılacak dersler
EOS’un hikâyesi, kripto yatırımcıları için birkaç önemli ders içeriyor. Büyük bir ICO, güçlü bir ekip ve iddialı teknik hedefler, uzun vadeli başarıyı garanti etmiyor. Bir projenin fonlarının nasıl kullanıldığı, yönetişimin kimde olduğu ve kullanıcıların ağda kalıp kalmadığı en az teknoloji kadar belirleyici.
Öte yandan EOS, kurucu şirketi tarafından fiilen terk edilmesine rağmen topluluk tarafından ayakta tutulan nadir projelerden biri. Ağın teknik altyapısı bu süreçte gerilemedi, aksine Savanna gibi güncellemelerle güçlendi. Bugün EOS hakkında karar vermek isteyen herkesin bu iki yüzü birlikte görmesi gerekiyor. Riskleri toplu olarak EOS güvenilir mi? sayfasında değerlendirdik.
EOS → Vaulta
EOS neden Vaulta oldu, A token takası nasıl işledi?
Antelope / EOSIO
EOSIO’dan Antelope, Spring ve Savanna’ya.
Güvenilir mi?
SEC davası, riskler ve “EOS öldü mü?” sorusu.
Arz ve tokenomi
Maksimum arz, dolaşım, yakım ve halving.
Sık sorulan sorular
EOS coin ne zaman çıktı?
EOS token’ı ilk kez Haziran 2017’de başlayan ve bir yıl süren ICO ile satışa çıktı. Kendi ana ağı ise Haziran 2018’de açıldı; zincirin ilk bloğunun zaman damgası 8 Haziran 2018’dir.
EOS coin ilk çıkış fiyatı ne kadardı?
ICO bir yıl sürdü ve fiyat her gün ETH cinsinden yeniden belirlendi; bu yüzden tek bir “çıkış fiyatı” yok. Toplanan yaklaşık 4,0–4,2 milyar doların satılan 900 milyon token’a bölünmesiyle ortalama fiyat kabaca 4,4–4,7 dolar civarında hesaplanır. Bu, resmî bir rakam değil, bizim yaptığımız bir ortalama hesaptır.
EOS ICO’su ne kadar topladı?
Basında en sık geçen rakam yaklaşık 4,1 milyar dolardır ve bu, dönemin en büyük ICO’su olarak anılır. Satış ETH ile fiyatlandığı için kaynaklarda 4,0 ile 4,2 milyar dolar arasında değişen rakamlar görülür; SEC kendi açıklamasında “birkaç milyar dolar” ifadesini kullanır.
EOS en yüksek kaç dolar gördü?
Eski EOS token’ı, Nisan 2018 sonunda CoinMarketCap verilerine göre yaklaşık 22,9 dolar (CoinGecko’ya göre 22,71 dolar) ile tarihi zirvesini gördü. Güncel fiyat için canlı EOS fiyatı sayfasına bakabilirsiniz.
EOS neden Vaulta oldu?
18 Mart 2025’te duyurulan rebrand, ağı “Web3 bankacılığı” altyapısı olarak yeniden konumlandırma girişimidir. Yıllarca süren değer kaybı ve Block.one’la özdeşleşen markadan kopma isteği de etkili oldu. Ayrıntılar EOS → Vaulta sayfasında.
EOS’un yol haritasında ne var?
Kesinleşmiş adımlardan biri, enflasyon oranının 1 Haziran 2028’de yarıya inmesidir. Vaulta’nın açıkladığı dört stratejik alan (varlık yönetimi, ödemeler, tokenizasyon ve sigorta) ise bir vizyon niteliğinde; bunların zaman çizelgesi birincil kaynaklarla doğrulanamadı. Spring 2.0 yazılımının geliştirme sürümleri Temmuz 2025’ten beri yayımlanıyor.
Kaynaklar
- SEC — Block.one ICO uzlaşması (2019)
- CoinDesk — Dan Larimer Block.one’dan ayrılıyor
- Cointelegraph — EOS ana ağı açılıştan iki gün sonra dondu
- Webrazzi — BtcTurk’te EOS listelendi (2019)
- The Block — Antelope güncellemesi Block.one bağını kopardı
- ENF — Spring 1.0 ve Savanna hard fork’u
- CoinDesk — EOS, Vaulta adını alıyor
- Vaulta — Token takası 14 Mayıs’ta başlıyor
- CoinMarketCap — EOS tarihsel verileri
eoscoin.org bağımsız bir inceleme ve bilgi sitesidir. Buradaki içerikler finansal, yatırım veya hukuki tavsiye değildir. Kripto varlıklar yüksek oynaklık taşır; karar vermeden önce kendi araştırmanızı yapın. Sorumluluk reddi · Hakkımızda
