6 phút đọc
Trong bài này
- Tổng quan lịch sử EOS
- 2017–2018: whitepaper và ICO EOS kỷ lục
- Dòng thời gian các mốc chính
- 2018–2020: mainnet, án phạt SEC và những năm tranh cãi
- 2021–2022: cộng đồng giành lại quyền kiểm soát
- 2023–2024: tái thiết kỹ thuật và tokenomics
- 2025: EOS trở thành Vaulta
- Lộ trình phía trước: Vaulta muốn đi đâu?
- Bài học từ lịch sử EOS
TL;DR
- ICO EOS kéo dài từ 6/2017 đến 6/2018, bán 900 triệu token, huy động khoảng 4,1 tỷ USD.
- Mainnet chạy khối đầu tiên ngày 8/6/2018; năm 2019 Block.one nộp phạt SEC 24 triệu USD.
- Cộng đồng tách khỏi Block.one từ 2021, chuyển sang phần mềm Antelope năm 2022.
- Năm 2025 mạng đổi tên thành Vaulta, token EOS đổi 1:1 sang A.
Tổng quan lịch sử EOS
Lịch sử EOS có thể chia làm bốn giai đoạn: thời kỳ Block.one (2017–2020), giai đoạn cộng đồng giành lại quyền kiểm soát (2021–2022), giai đoạn tái thiết kỹ thuật (2023–2024) và kỷ nguyên Vaulta (từ 2025). Mỗi giai đoạn để lại dấu ấn rõ ràng lên giá, công nghệ và niềm tin của nhà đầu tư.
2017–2018: whitepaper và ICO EOS kỷ lục
Năm 2017, công ty Block.one công bố whitepaper kỹ thuật của EOS.IO. Hai gương mặt chính là Brendan Blumer (CEO) và Dan Larimer (CTO từ tháng 4/2017).
Điểm khác biệt của ICO EOS là thời gian: thay vì vài ngày hay vài tuần, đợt bán kéo dài tròn một năm, từ tháng 6/2017 đến tháng 6/2018. Tổng cộng 900 triệu token được bán, chiếm 90% nguồn cung ban đầu 1 tỷ. 100 triệu còn lại (10%) thuộc về Block.one, trả dần trong 10 năm.
Số tiền huy động thường được ghi là khoảng 4,1 tỷ USD, ICO lớn nhất thời điểm đó. Vì mỗi đợt bán được định giá bằng ETH, các nguồn khác nhau ghi từ 4,0 đến 4,2 tỷ USD. Không có “giá ICO” cố định; chia đơn giản tổng tiền cho số token cho ra mức trung bình khoảng 4,5 USD, chỉ mang tính tham khảo.
Dòng thời gian các mốc chính
- 2017Whitepaper và khởi động ICO
Block.one công bố EOS.IO; ICO bắt đầu tháng 6/2017.
- 4/2018Đỉnh giá khoảng 22,9 USD
Mức cao nhất lịch sử của EOS, theo CoinMarketCap.
- 6/2018Mainnet ra mắt
Khối đầu tiên có dấu thời gian 8/6/2018. Lịch ra mắt bị lùi sau khi Qihoo 360 báo lỗ hổng; vài ngày sau mạng bị đóng băng vài giờ.
- 9/2019Án phạt SEC 24 triệu USD
Block.one dàn xếp với SEC vì ICO không đăng ký.
- 1/2021Dan Larimer rời Block.one
Thông báo ngày 10/1/2021; giá EOS giảm khoảng 20–30%.
- 8/2021Quỹ Mạng EOS (ENF) ra đời
Được tài trợ theo đồng thuận của các nhà sản xuất khối.
- 12/2021Dừng vesting của Block.one
BP thực hiện multisig ngừng trả token cho Block.one.
- 9/2022Hard fork Antelope (Leap 3.1)
Ngày 21/9/2022, mạng chuyển sang phần mềm cộng đồng.
- 4/2023EOS EVM ra mắt bản beta
Lớp tương thích Ethereum chạy trên EOS từ 14/4/2023.
- 5/2024Giới hạn cung 2,1 tỷ
Tokenomics mới hủy khoảng 80% lượng phát hành dự kiến.
- 9/2024Spring 1.0 và Savanna
Hard fork ngày 25/9/2024, chốt giao dịch còn khoảng 1 giây.
- 3/2025Công bố đổi tên Vaulta
Định hướng “ngân hàng Web3”.
- 5/2025Bắt đầu đổi EOS sang A
Từ 14/5/2025, tỷ lệ 1:1, không hạn chót.
- 10/2025EOS EVM dừng hoạt động
Người dùng được hướng dẫn chuyển sang XSAT EVM.
- 6/2026Đáy giá mới
A chạm khoảng 0,058 USD theo CoinMarketCap và CoinGecko.
2018–2020: mainnet, án phạt SEC và những năm tranh cãi
Mainnet ban đầu dự kiến ra mắt ngày 2/6/2018 nhưng bị lùi lại sau khi công ty bảo mật Qihoo 360 báo một lỗ hổng. Khối đầu tiên có dấu thời gian 8/6/2018. Báo chí ghi nhận ngưỡng kích hoạt 15% token stake đạt được khoảng giữa tháng 6, và chỉ hai ngày sau mạng bị đóng băng vài giờ. Dữ liệu trên chuỗi ghi thời điểm kích hoạt là 20/6/2018, nên chúng tôi dùng mốc “tháng 6/2018” cho an toàn.
Ngày 30/9/2019, SEC công bố Block.one nộp phạt 24 triệu USD. Song song, cộng đồng ngày càng bất mãn: phần lớn số tiền ICO không được tái đầu tư vào EOS. Năm 2021, Block.one ra mắt sàn Bullish, càng khiến nhiều người cho rằng công ty đã chuyển trọng tâm khỏi EOS. Toàn bộ các vụ kiện được phân tích ở trang EOS có an toàn không.
2021–2022: cộng đồng giành lại quyền kiểm soát
Tháng 1/2021, Dan Larimer thông báo đã rời Block.one từ cuối năm 2020. Tháng 8/2021, Quỹ Mạng EOS (ENF) được thành lập, tài trợ bằng phân bổ on-chain được BP thông qua. Tháng 12/2021, các BP thực hiện multisig dừng vesting token cho Block.one.
Năm 2022, ENF cân nhắc kiện đòi 4,1 tỷ USD. Về kỹ thuật, cộng đồng phát triển bản fork từ EOSIO, ban đầu có tên mã “Mandel”, rồi đổi tên thành Antelope ngày 17/8/2022. Ngày 21/9/2022, hard fork Leap 3.1 được kích hoạt, chính thức chấm dứt sự phụ thuộc kỹ thuật vào Block.one. EOS, Telos, WAX và UX Network cùng hậu thuẫn Antelope. Tìm hiểu thêm tại Antelope và EOSIO.
Muốn bắt đầu hành trình crypto của riêng bạn?
Mở tài khoản miễn phí trên một nền tảng được quản lý, mua crypto đầu tiên với số tiền nhỏ và học dần từ trải nghiệm thực tế.
Nền tảng được cấp phép, tuân thủ quy định · hoạt động từ 2013
2023–2024: tái thiết kỹ thuật và tokenomics
Ngày 14/4/2023, EOS EVM ra mắt bản beta trên mainnet, cho phép chạy hợp đồng Solidity. Cùng năm, Leap 4.0 cải thiện hiệu năng nhờ đa luồng. Tháng 7/2023, ENF công bố kiện Block.one vì không thực hiện cam kết đầu tư 1 tỷ USD; tháng 8/2023, ENF kêu gọi phản đối thỏa thuận kiện tập thể 22 triệu USD.
Năm 2024 là năm thay đổi lớn nhất về kinh tế token: BP thông qua giới hạn cung 2,1 tỷ, halving mỗi 4 năm và quỹ thưởng staking 250 triệu. REX 2.0 bắt đầu trả thưởng từ 8/7/2024 với thời gian chờ rút 21 ngày. Ngày 25/9/2024, hard fork Spring 1.0 kích hoạt cơ chế đồng thuận Savanna, giảm thời gian chốt giao dịch từ khoảng 3 phút xuống khoảng 1 giây. Xem chi tiết tại tokenomics EOS và staking EOS.
2025: EOS trở thành Vaulta
Ngày 18/3/2025, mạng công bố đổi tên thành Vaulta, định vị là “hệ điều hành cho ngân hàng Web3”. Giá EOS tăng khoảng 30% sau thông báo. Từ 14/5/2025, EOS đổi sang token A theo tỷ lệ 1:1, không phí; bốn tháng đầu đổi được hai chiều, sau đó chỉ còn chiều EOS sang A, không có hạn chót. Chain ID, tài khoản và hợp đồng giữ nguyên.
Cũng trong năm 2025: Upland rời EOS (tháng 4), World Liberty Financial công bố hợp tác và mua khoảng 6 triệu USD token (tháng 7), EOS EVM dừng hoạt động (tháng 10) và CEO của Vaulta Foundation thông báo từ chức (tháng 11). Hướng dẫn đổi token có ở đổi EOS sang A.
Lộ trình phía trước: Vaulta muốn đi đâu?
Theo vaulta.com, chiến lược mới dựa trên bốn trụ cột:
| Trụ cột | Nội dung | Đối tác được nêu tên |
|---|---|---|
| Quản lý tài sản | Lợi suất Bitcoin, lưu ký | exSat, Ceffu |
| Thanh toán | Thanh toán tiêu dùng | VirgoPay |
| Đầu tư danh mục | Token hóa tài sản thực | Spirit Blockchain |
| Bảo hiểm | Sản phẩm bảo hiểm | Blockchain Insurance Inc. |
Ngoài ra còn có Omnitrove, nền tảng quản lý ngân quỹ cho tổ chức công bố tháng 10/2025, và mốc halving tiếp theo ngày 1/6/2028. Chúng tôi chưa xác minh được lộ trình chính thức nào khác cho các năm tới. Hãy đọc những kế hoạch này như mục tiêu, không phải lời hứa chắc chắn. Kịch bản giá xem tại dự đoán giá EOS.
Bài học từ lịch sử EOS
- Huy động nhiều tiền không đảm bảo thành công: ICO lớn nhất lịch sử không ngăn được giá giảm khoảng 99%.
- Công nghệ tốt cần hệ sinh thái: EOS nhanh và không phí, nhưng thiếu ứng dụng giữ chân người dùng.
- Quản trị là con dao hai lưỡi: 21 BP giúp cộng đồng tách khỏi Block.one, nhưng cũng cho thấy quyền lực tập trung.
- Đổi tên không tự tạo giá trị: sau khi thành Vaulta, A vẫn lập đáy mới vào tháng 6/2026.
EOS → Vaulta
Vì sao EOS đổi tên thành Vaulta và cách hoán đổi sang token A.
Antelope / EOSIO
Từ EOSIO đến Antelope, Spring và Savanna.
EOS có an toàn?
Vụ SEC, rủi ro thực tế và “EOS đã chết?”
Giá trực tiếp
Giá EOS trực tiếp, biểu đồ, vốn hóa và khối lượng.
Câu hỏi thường gặp
EOS ra đời khi nào?
Whitepaper EOS.IO được Block.one công bố năm 2017. Đợt ICO bắt đầu tháng 6/2017, còn mainnet chạy khối đầu tiên ngày 8/6/2018.
ICO EOS huy động được bao nhiêu?
Khoảng 4,1 tỷ USD theo báo chí, là ICO lớn nhất thời điểm đó. Vì đợt bán định giá bằng ETH nên các nguồn ghi từ 4,0 đến 4,2 tỷ USD; SEC dùng cụm “vài tỷ USD”. Tổng cộng 900 triệu EOS được bán trong một năm.
Giá ICO EOS ban đầu là bao nhiêu?
Không có một mức giá cố định: ICO EOS chia thành nhiều đợt, mỗi đợt định giá bằng ETH theo cung cầu. Nếu lấy khoảng 4,1 tỷ USD chia cho 900 triệu token, giá trung bình suy ra khoảng 4,5 USD mỗi EOS. Đây là con số ước tính, không phải giá chính thức.
Ai sáng lập EOS?
EOS do công ty Block.one phát triển, với Brendan Blumer làm CEO và Dan Larimer làm CTO. Larimer rời Block.one cuối năm 2020. Từ năm 2021, mạng do cộng đồng và Quỹ Mạng EOS (nay là Vaulta Foundation) điều phối.
Tại sao EOS đổi tên thành Vaulta?
Ngày 18/3/2025, mạng công bố đổi thương hiệu thành Vaulta để định vị lại theo hướng “ngân hàng Web3”, sau nhiều năm suy giảm. Token đổi từ EOS sang A theo tỷ lệ 1:1 từ 14/5/2025. Chi tiết tại EOS đổi tên thành Vaulta.
Lộ trình tiếp theo của EOS là gì?
Vaulta tập trung vào bốn trụ cột: quản lý tài sản (lợi suất Bitcoin qua exSat), thanh toán, token hóa tài sản thực và bảo hiểm. Về tokenomics, lần halving tiếp theo vào 1/6/2028. Chưa có lộ trình chính thức mới nào được xác minh cho các năm tới.
Nguồn tham khảo
- SEC — Block.one dàn xếp vụ ICO (2019)
- CoinDesk — Dan Larimer rời Block.one
- ENF — Tuyên bố về hành động ngày 8/12/2021
- The Block — Antelope cắt đứt liên hệ với Block.one
- ENF — Hard fork Spring 1.0 và Savanna
- Cointelegraph — EOS đổi tên thành Vaulta
- Vaulta — Token swap A bắt đầu từ 14/5
- Cointelegraph — Mainnet EOS bị đóng băng hai ngày sau khi ra mắt
eoscoin.org là trang đánh giá và thông tin độc lập. Nội dung trên trang không phải lời khuyên tài chính, đầu tư hay pháp lý. Tài sản crypto biến động rất mạnh — hãy tự tìm hiểu kỹ trước khi quyết định. Miễn trừ trách nhiệm · Giới thiệu
