6 phút đọc
Trong bài này
TL;DR
- Tổng cung tối đa 2,1 tỷ, cố định từ năm 2024; trước đó mô hình lạm phát có thể đưa nguồn cung lên tới 10 tỷ.
- Nguồn cung lưu hành khoảng 1,68 tỷ A theo CoinGecko và CoinMarketCap.
- Tỷ lệ phát thải khoảng 3,617%/năm, giảm một nửa mỗi 4 năm; halving tiếp theo vào 1/6/2028.
- Khoảng 940 triệu EOS đã được đổi sang A; lượng đốt thực tế trên chuỗi rất nhỏ.
Tổng cung EOS là bao nhiêu?
Tổng cung EOS tối đa là 2.100.000.000 token. Con số này áp dụng cho cả token EOS cũ (hợp đồng eosio.token) và token A mới (hợp đồng core.vaulta). Trên chuỗi, cả hai đều đã được phát hành đủ mức tối đa, nên mọi khoản “phát thải” trong tương lai thực chất được rút từ các quỹ dự trữ có sẵn.
Cần phân biệt ba khái niệm hay bị nhầm khi đọc trang dữ liệu: tổng cung tối đa (max supply, 2,1 tỷ), tổng cung (total supply, đã phát hành, cũng 2,1 tỷ) và nguồn cung lưu hành (circulating supply, khoảng 1,68 tỷ, phần thực sự có thể giao dịch trên thị trường).
Nguồn cung EOS thay đổi thế nào qua các năm?
Giai đoạn đầu: 1 tỷ token và lạm phát
Khi mainnet ra mắt năm 2018, EOS có 1 tỷ token ban đầu. Trong đó 900 triệu được bán qua đợt ICO kéo dài một năm (6/2017 – 6/2018), còn 100 triệu (10%) dành cho Block.one với lịch trả dần trong 10 năm. Mô hình cũ có lạm phát liên tục, với mức trần lý thuyết lên tới 10 tỷ token.
Cải tổ năm 2024: giới hạn 2,1 tỷ
Năm 2024, các nhà sản xuất khối đạt đa số cần thiết 15/21 để thông qua tokenomics mới, được đưa tin vào khoảng cuối tháng 5/2024. Mức tổng cung tối đa được chốt ở 2,1 tỷ, đồng nghĩa khoảng 80% lượng phát hành dự kiến trong tương lai bị hủy. Khoảng 950 triệu token được đúc thêm để dành cho tăng trưởng hệ sinh thái và phần thưởng. Lúc đó lượng lưu hành vào khoảng 1,15 tỷ.
Nhiều trang tin viết “EOS đốt 80% nguồn cung”. Cách nói này dễ gây hiểu lầm: thứ bị “đốt” là phần phát hành chưa từng tồn tại, không phải token đang nằm trong ví của ai đó.
Vesting của Block.one bị dừng
Tháng 12/2021, các BP thực hiện multisig dừng việc trả token vesting cho Block.one. Một trang theo dõi bên thứ ba cho rằng khoảng 64,67 triệu EOS chưa vest của Block.one đã bị thu hồi và loại bỏ trong một multisig năm 2024; con số này chưa được xác minh bằng nguồn chính thức. Những tuyên bố kiểu “1 tỷ EOS đã bị hủy” thì không có cơ sở. Bối cảnh xem ở lịch sử EOS.
Lịch halving EOS: phát thải giảm một nửa mỗi 4 năm
Bảng dưới lấy trực tiếp từ bảng eosio.schedules trên chuỗi. Đây là tỷ lệ phát thải liên tục (continuous rate) tính theo năm.
| Bắt đầu từ | Tỷ lệ phát thải/năm |
|---|---|
| Hiện tại (từ 2024) | 3,617% |
| 1/6/2028 | 1,809% |
| 1/6/2032 | 0,904% |
| 1/6/2036 | 0,452% |
| 1/6/2040 | 0,226% |
| 1/6/2044 | 0,113% |
Quỹ Mạng EOS (ENF, nay là Vaulta Foundation) mô tả đây là lịch halving 20 năm với chu kỳ 4 năm, khá giống tinh thần của Bitcoin. Khác biệt là mọi thay đổi vẫn có thể được BP biểu quyết bằng đa số 15/21, nên lịch này không “khóa cứng” tuyệt đối như Bitcoin.
Phát thải đi về đâu?
Theo tham số trên chuỗi và cách hiểu chuẩn của hợp đồng hệ thống, dòng phát thải được chia như sau:
- Khoảng 16,46% trả cho nhà sản xuất khối. Trong phần này, 25% trả theo số khối tạo ra (
eosio.bpay) và 75% trả theo số phiếu bầu (eosio.vpay). - Phần còn lại chuyển vào
eosio.saving, rồi phân bổ cho phần thưởng staking, Vaulta Foundation và các mục khác.
Một nguồn tóm tắt của ENF từng nêu tỷ lệ chia trong eosio.saving là 53,71% cho staking, 29,55% cho ENF và 16,74% cho EOS Labs. Chúng tôi chưa xác minh được tỷ lệ này còn áp dụng sau khi đổi thương hiệu hay không. Cách BP được chọn và trả lương được giải thích tại DPoS và block producer.
Quỹ thưởng staking 250 triệu
Quỹ dự trữ phần thưởng staking có 250 triệu token, cũng giảm một nửa mỗi 4 năm: 125 triệu trong 4 năm đầu (khoảng 31,25 triệu/năm), 62,5 triệu trong 4 năm tiếp theo, và cứ thế. Phần thưởng được trả qua REX 2.0 từ ngày 8/7/2024, kèm thời gian chờ rút 21 ngày.
Lấy 31,25 triệu chia cho khoảng 406 triệu A đang stake trong REX, lợi suất rơi vào khoảng 7–8%/năm theo dữ liệu chuỗi gần đây. Con số này thay đổi liên tục: càng nhiều người stake, lợi suất mỗi người càng giảm. Hướng dẫn và rủi ro có ở staking EOS.
Hiểu tokenomics rồi, bắt đầu từ đâu?
Nếu bạn mới làm quen với crypto, hãy mở tài khoản miễn phí trên một nền tảng được quản lý và bắt đầu với số tiền nhỏ trước khi tìm hiểu sâu hơn.
Nền tảng được cấp phép, tuân thủ quy định · hoạt động từ 2013
EOS và A: hai token trên cùng một chuỗi
Từ 14/5/2025, EOS có thể đổi sang A theo tỷ lệ 1:1, không phí, không hạn chót. Cơ chế hoạt động: bạn gửi EOS vào hợp đồng core.vaulta, EOS bị khóa lại và bạn nhận lượng A tương đương. Vì vậy tổng cung “thực” không tăng gấp đôi, dù trên chuỗi có hai token cùng ghi tổng cung 2,1 tỷ.
| Tài khoản | Nắm giữ (xấp xỉ) | Ý nghĩa |
|---|---|---|
| core.vaulta | 940 triệu EOS | EOS đã đổi sang A |
| core.vaulta | 1,16 tỷ A | A chưa phát ra, chờ đổi |
| eosio | 422 triệu EOS | Tài khoản hệ thống |
| eosio.rex | 407 triệu EOS | Pool staking REX |
| eosio.stake | 141 triệu EOS | Stake tài nguyên kiểu cũ |
Như vậy, tỷ lệ “mới đổi 44,8%” trông có vẻ thấp, nhưng phần lớn EOS chưa đổi nằm trong tài khoản hệ thống chứ không phải của người dùng thông thường. Bạn có thể tự kiểm tra từng tài khoản bằng công cụ tra cứu tài khoản EOS. Câu chuyện đổi tên có ở trang EOS đổi tên thành Vaulta.
Đốt token: thực tế nhỏ hơn bạn nghĩ
Tài khoản eosio.null là nơi gửi token để đốt. Hiện nó chỉ giữ khoảng 1.569 EOS và 192 A, rất nhỏ so với tổng cung. Ngoài ra, hệ thống có các cơ chế như ramburn và buyramburn (gửi RAM vào eosio.null), nhưng không tạo ra áp lực giảm cung đáng kể. Nếu ai đó quảng cáo “EOS đốt mạnh nên giá chắc chắn tăng”, hãy coi đó là tín hiệu cảnh giác.
Vốn hóa và bài toán giá
Vốn hóa thị trường = giá × nguồn cung lưu hành. Với khoảng 1,68 tỷ A lưu hành, mỗi 1 USD tăng giá tương đương khoảng 1,68 tỷ USD vốn hóa. Từ đó dễ thấy:
- Quay lại đỉnh khoảng 22,9 USD (cuối tháng 4/2018, theo CoinMarketCap) cần vốn hóa khoảng 38 tỷ USD.
- Giá 1.000 USD cần vốn hóa khoảng 1.680 tỷ USD, ngang những tài sản crypto lớn nhất thế giới.
Giá hiện tại và vốn hóa trực tiếp xem tại giá EOS hôm nay. Các kịch bản tăng, giảm và trung tính có ở dự đoán giá EOS.
Staking
Staking EOS và REX: lợi suất đến từ đâu.
Giá trực tiếp
Giá EOS trực tiếp, biểu đồ, vốn hóa và khối lượng.
Đổi EOS sang A
Chuyển EOS cũ sang token A từng bước.
Cách mua
Hướng dẫn từng bước mua EOS (A) an toàn.
Câu hỏi thường gặp
Tổng cung EOS là bao nhiêu?
Tổng cung tối đa của EOS (nay là A) là 2,1 tỷ token, được các nhà sản xuất khối thông qua năm 2024. Trên chuỗi, cả token EOS cũ và token A đều có tổng cung bằng đúng mức tối đa 2,1 tỷ.
Nguồn cung EOS lưu hành là bao nhiêu?
Theo CoinGecko và CoinMarketCap, lượng A lưu hành khoảng 1,68 tỷ. Phần còn lại nằm trong các quỹ dự trữ của hệ thống, chẳng hạn quỹ thưởng staking.
EOS có halving không?
Có. Tỷ lệ phát thải liên tục hiện khoảng 3,617%/năm và giảm một nửa mỗi 4 năm. Lần halving tiếp theo vào 1/6/2028, khi tỷ lệ còn khoảng 1,809%.
EOS có bị đốt (burn) không?
Có nhưng rất ít. Tài khoản đốt eosio.null chỉ giữ khoảng 1.569 EOS và 192 A. Con số “đốt 80%” thường thấy trên mạng thực ra là việc hủy lượng phát hành dự kiến trong tương lai, không phải đốt token đang lưu hành.
Đã có bao nhiêu EOS được đổi sang A?
Khoảng 940 triệu EOS, tương đương khoảng 44,8% tổng cung, đang bị khóa trong hợp đồng core.vaulta. Một phần lớn EOS chưa đổi nằm trong các tài khoản hệ thống, không phải trong tay người dùng. Xem cách đổi EOS sang A.
Giá EOS có thể lên 1.000 USD không?
Gần như không thể về mặt toán học. Với khoảng 1,68 tỷ token lưu hành, giá 1.000 USD đồng nghĩa vốn hóa khoảng 1.680 tỷ USD, ngang các tài sản lớn nhất thị trường. Phân tích kịch bản có ở dự đoán giá EOS.
Nguồn tham khảo
eoscoin.org là trang đánh giá và thông tin độc lập. Nội dung trên trang không phải lời khuyên tài chính, đầu tư hay pháp lý. Tài sản crypto biến động rất mạnh — hãy tự tìm hiểu kỹ trước khi quyết định. Miễn trừ trách nhiệm · Giới thiệu
